Localización
Esta mámoa pertence á Ruta 2 da mámoas de Monte Penide.
Está situada a uns 50 m da pista de terra que discorre pola orientación leste.
Localízase doadamente, a pesar da maleza que a recobre, polo gran chanto solto que hai á súa beira no chan.
Ao seu arredor atópanse catro mámoas deste percorrido, case equidistantes entre si. A uns 25 metros ao leste da mámoa GA36045037; a uns 30 metros ao sur da mámoa GA36045034; a 25 metros ao oeste da mámoa GA36045035 e a 30 metros ao norte da mámoa GA36045043.
Descrición
A dimensión diametral desta mámoa é de 25 metros. Estamos polo tanto ante unha das mámoas de gran tamaño diametral de monte Penide.
A altura do túmulo chega a 1,60 m no lado norte.
Presenta algunha alteracións importantes debido as espoliacións que sufriu. Aprécianse dous furados: un no centro, de considerábel dimensión, e outro no lado leste.
Precisamente neste mesmo lado chantaron no medio do túmulo un gran marco divisorio de parroquias (Trasmañó Negros) que non se entende que estea xustamente sobre a mámoa en lugar de telo situado fóra dela, en calquera outro lugar.
No interior da mámoa non se aprecia a existencia xa de ningún ortóstato.
Estado de conservación
A pesar do deteriorada que se atopa, aínda conserva polo lado norte unha apreciábel masa tumular que evidencia o gran tamaño do seu túmulo.
O peor para a súa conservación por máis anos é a cantidade de piñeiros que se plantaron recentemente sobre a superficie do túmulo.
As raíces destes piñeiros, cando medren, van constituír un serio perigo para a delicada consistencia do túmulo, conservada ata actualidade despois de máis de cinco mil anos.
Por outra parte, canto máis se deixen medrar estes piñeiros máis difícil será a súa corta sen danar a mámoa debido á utilización das ferramentas necesarias, as persoas que a esmagarán continuamente durante estes labores e a maquinaria pesada que haberá que empregar para mover as árbores.
Valoración final
É unha mágoa a agresión ocasionada polo enorme marco divisorio que lle chantaron encima. Por outra parte, ao pertencer a dúas parroquias distintas, podemos observar incongruencias tales como a diferente actividade que realiza cada comunidade de montes sobre ela.
Obsérvase curiosamente como os piñeiros e maleza da zona correspondente á parroquia de Negros foron cortados, e en cambio os piñeiros e maleza correspondentes á comunidade de montes de Trasmañó continúan sobre o túmulo.
A implicación das comunidades de montes na conservación de todo este patrimonio é fundamental; sen ese compromiso non hai futuro posíbel para este grandioso campo de enterramento neolítico, dos mellores de Galiza, que conservamos no concello de Redondela.
O emprego de maquinaria pesada para os labores forestais. A produción intensiva e extensiva de árbores plantadas segundo miras exclusivas de produción madeireira, sen un mínimo de atención á conservación do patrimonio existente ao seu arredor está levando á súa paulatina desaparición.
Baste sinalar que nun inventario do ano 1978 aparecen 58 mámoas localizadas nesta montaña; trinta e dous anos máis tarde quedan 37 túmulos. Podemos constatar como nos últimos anos de democracia, cando máis leis de protección e sensibilidade existen, lévase destruído máis patrimonio ca nos cinco mil anos anteriores.
Máis información
Ficha do catálogo do PXOM de Redondela
